Androidy

Pomyślał również o swojej potrzebie posiadania prawdziwego zwierzęcia. Ponownie poczuł ogarniającą go nienawiść do swojej elektrycznej owcy, o którą musiał się troszczyć. Zupełnie jakby żyła naprawdę. Tyrania przedmiotu, pomyślał. Ona nie wie, że ja w ogóle istnieję. Podobnie jak android nie umie przyjąć do świadomości istnienia kogoś innego. Nigdy dotąd nie myślał o podobieństwach elektrycznego zwierzęcia i andka. Elektryczne zwierzę, myślał, może być uznane za podgrupę andków, coś w rodzaju znacznie bardziej prymitywnego robota. Albo na odwrót – androida można uznać za wysoce rozwiniętą, ewolucyjną wersję pseudozwierzęcia. Obydwa punkty widzenia napawały go odrazą.

Philip K. Dick – Blade Runner

Pirx właściwie nie wiedział nic o tym, co się z jego „ludźmi” działo w Paryżu – czy zatrzymali się w hotelu, czy jakaś firma wynajęła im mieszkanie (a nawet przeszła mu przez głowę tyleż groteskowa, co makabryczna myśl, że ich tam jakoś inżynier McGuirr „powyłączał” i na te dwa dni powkładał do skrzyń) – ani nawet jak się dostali do portu.

 Czekali w osobnym pokoju kapitanatu, przy czym wszyscy mieli walizki, jakieś zawiniątka i małe nesesery z dyndającymi przy uchwytach wizytówkami. Pirxowi, kiedy to widział, mimo woli przez myśl przechodziły różne idiotyczne dowcipy, że pewno mają tam klucze francuskie i toaletowe oliwiarki, i tak dalej.

Stanisław Lem – Opowieści o Pilocie Pirxie. Rozprawa.

Reklamy

4 uwagi do wpisu “Androidy

  1. Najciekawsze jest to, że wg filmu „Blade Runner” (wersja reżyserska) Deckard sam był androidem. Czyli czułby obrzydzenie do samego siebie jako gatunku. Zresztą kwestia świadomości jest bardzo istotna u Dicka. Przecież często pojawiali się u niego bohaterowie, którzy z jednej strony byli androidami/obcymi/sztuczną inteligencją, z drugiej byli święcie przekonani, że są ludźmi. I bywały to postaci bardziej humanitarne od homo sapiens. Vide opowiadanie „Człowiekiem jest”.

    Jako, że zacytowałeś Lema nie mogę się powstrzymać przed uwagą: należy wszystkie androidy skazać na karę dwóch lat swobodnego rzeźbienia. Niech wykuwają napis „Razem zwalczymy suszę, wodniki!”.

  2. U Dicka postrzeganie androidów przez bohaterów jego powieści jest podszyte niezwykłą metafizyką. Tam idzie o podstawowy ból istnienia itd. U Lema tak jakby się jego bohaterowie zastanawiali „Gdzie on ma tu przycisk on/off?”.

  3. Właśnie… Co u Dicka nie dziwi, bo jednak metafizyka odgrywała w jego twórczości olbrzymią rolę. U Lema niby też – „Solaris”, „Głos Pana”, ale Pirx to jeszcze dość wczesny etap twórczości, gdzie fizyka była ważniejsza od filozofii czy metafizyki. Wydaje mi się, że to był również wynik świadomości lat 50-tych i 60-tych ubiegłego wieku. Wtedy ludziom wydawało się, że w ciągu kilkudziesięciu lat roboty będą codziennością. Dochodził motyw robotów świadomych (sztucznej inteligencji – rozważania Asimova, trzy prawa robotyki itd.). Dick miał gdzieś technologiczny aspekt opisywanych problemów, to był dla niego gadżet. Fundamentem było to, co napisałeś – ból istnienia.

  4. Dokładnie. Ale mi się podejście Lema niesłychanie podoba. Ono jest takie trochę absurdalne, momentami monty pajtonowskie. Dick zmusza do głębokich refleksji, zadumy, Lem raczej zaciekawia i bawi (przynajmniej mnie), bo te jego fizyczne i mechaniczne rozważania są mi bardzo bliskie. Takie ciągłe pytanie „dlaczego to tak działa?”. Obu czyta się świetnie i obu trzeba czytać uważnie.

    No i a propo świadomości, w której pisali, to jednak u Lema czasem czuć taki symptom „złotej rączki” jego bohaterów. Bohaterowie Dicka tkwią głęboko w swojej świadomości. U Lema jest bardziej „na ziemi”, gdzie bohater zmaga się często ze złośliwością rzeczy „martwych (?)”.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s